Categorieën
Dieren

Tips om jezelf te beschermen tegen roofvogels

Ook in Nederland komen roofvogels voor die soms mensen aanvallen. In de krant lees je af en toe een bericht over een aanvallende buizerds of andere roofvogel. Hoe komt het dat bepaalde vogels in bijzondere omstandigheden mensen aanvallen? Maar nog belangrijker, hoe voorkom je een dergelijke aanval van een roofvogel? En hoe verdedig je jezelf als de nood aan de man komt? Lees de tips.

Roofvogels in Nederland en België

Arenden, buizerds, haviken, kraaien, de Europese oehoe, maar ook bijvoorbeeld  valken, kerk- en steenuilen behoren tot de roofvogels die geregeld in Nederland of België worden gesignaleerd. Omdat er steeds minder van hun natuurlijke omgeving overblijft, en er daarom op het platteland te weinig voedsel te vinden is, zoeken vogels zoals kraaien noodgedwongen steeds vaker hun heil in de woonwijken van de steden en in de stadsparken.
Roofvogels hebben een nuttige functie in het ecosysteem. Zo zorgen ze ervoor dat het aantal ratten en muizen beperkt blijft en dat de landbouw minder onder muizen- en rattenplagen te lijden heeft dan anders het geval zou zijn. Roofvogels behoren daarom tot de nuttige dieren.

Omslag van boek Kromme snavels en scherpe klauwen: roofvogels en uilen in Europa; met daarop afgebeeld de auteur Nico de Haan en enkele roofvogels
Kromme snavels en scherpe klauwen (bol.com)

In dit artikel komen de volgende aspecten aan de orde

Agressie bij roofvogels

In Nederland is de kans klein dat een mens door roofvogels wordt aangevallen. De meeste aanvallen vinden plaats als een vogel

  • zich bedreigd voelt,
  • aan het broeden is of
  • jongen heeft.

Vooral broedende buizerds en buizerds met nestjongen zijn soms dermate agressief dat gemeenten in de buurt van een nest waarschuwingsborden plaatsen om wandelaars, joggers en fietsers alert te maken op mogelijk agressieve vogels.

Schijnaanvallen door roofvogels

Veel aanvallen op de mens zijn geen echte aanvallen, maar slechts schijnaanvallen. Denk bij een schijnaanval aan een stootduik of een scheerduik. De vogel vliegt dan rakelings langs je heen. Je hoort het suizen van de vleugels en je voelt de luchtverplaatsing. In een enkel geval schampt de vogel langs je hoofd of schouder.

Zo’n schijnaanval is niet bedoeld om je te verwonden, maar slechts om je schrik aanjagen. De vogel wil dat je uit zijn buurt verdwijnt. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat de vogel je wel echt aanvalt.

Voor roofvogels zijn mensen geen prooidieren

Roofvogels voeden zich met prooidieren. Sommige van deze vogels jagen op kleine vogels of kikkers, of op zoogdieren zoals muizen. Maar andere roofvogels lusten graag een kip, een rat, een konijn of een lammetje.

De grootte van een roofvogel is niet altijd maatgevend voor de grootte van de prooi waarop hij jaagt. Een aantal soorten vogels grijpt hun prooi met hun sterke klauwen. Daarmee kunnen ze genoeg kracht uitoefenen om hun prooi te doden.

Sommige roofvogels zijn niet in staat hun grotere en zwaardere prooidieren mee de lucht in te trekken. Zij gebruiken hun krachtige snavel dan om het vlees van de botten van hun slachtoffer te scheuren.

Gelukkig beschouwt geen van bovengenoemde vogels de mens als prooidier. De mens hoeft zich dus niet tegen hongerige roofvogels te beschermen. Verdediging is alleen nodig in de relatief weinige gevallen dat een vogel agressief is of zich bedreigd voelt.

Hoe bescherm je jezelf tegen een aanvallende roofvogel?

Het is doorgaans vrij gemakkelijk om je in Nederland tegen de aanval van een vogel te beschermen met behulp van de vier volgende eenvoudige, maar effectieve tips.

Blijf uit de buurt van de roofvogel

Voorkomen is de beste verdediging. Als je weet waar een roofvogel ongeveer zijn nest heeft, doe je er goed aan, daar uit de buurt te blijven als het vrouwtje aan het broeden is of nestjongen heeft. Wat ‘uit de buurt’ betekent, verschilt per vogel verschillen. Zo raken sommige buizerds pas opgeschrikt als een mens hen op een meter of twintig nadert, terwijl andere buizerds al bij meer dan tweehonderd meter in actie komen.

In het algemeen kun je problemen voorkomen door in de broedtijd en enkele weken erna een meter of honderd uit de buurt van een broedend paar te blijven.

Blijf goed om je heen kijken

Gebleken is dat de aanvallen van veel roofvogels van achteren komen. Als je weet dat je mogelijk in de buurt van een roofvogel bent, is het dus verstandig om alert om je heen te blijven kijken. Volgens sommige ervaren vogelaars is de kans op een aanval van een roofvogel stukken kleiner als deze zich aangekeken voelt.

Overigens, in geval van een dreigende aanval van een hond, kijk je die hond maar beter niet in de ogen: dat zou een daadwerkelijke aanval kunnen uitlokken. Met andere woorden: kijk een vogel wel, maar een hond niet recht in de ogen als je een aanval verwacht. i

Zorg dat je niet alleen bent

Als je met zijn tweeën of met meer mensen bent, verklein je de kans op een aanval van een vogel. Eventuele aanvallen worden dan bovendien minder fel. Het gezelschap van een klein groepje mensen kan dus veel narigheid voorkomen.

Schreeuw en molenwiek met je armen

Als een roofvogel op je af komt, schreeuw dan zo hard als je kunt en zwaai dan wild met je armen. Dit is vaak een effectieve verdedigingsreactie. want veel roofvogels laten zich door dergelijk gedrag afschrikken.

Bedenk wel dat het schreeuwen en met je armen molenwieken een effectieve aanpak is bij een dreigende aanval van een roofvogel, maar niet bij een dreigende aanval van een hond.

Op deze site vind je ook tips om je hond tegen een aanval door een vogel te beschermen.
Een eerdere versie van dit artikel werd door de auteur, Manon Troppo, op 19 februari 2012 gepubliceerd op infonu.nl onder de titel ‘Hoe bescherm je jezelf tegen aanvallende roofvogels?’

Dossier dieren

Dit artikel maakt deel uit van het dossier dieren. Daar vind je een overzicht van alle artikelen over verschillende dieren zoals honden of roofvogels.

Bronnen

  • Aanvallende roofvogels en mensen; Rob G. Bijlsma; http://www.werkgroeproofvogels.nl/images/takkelingen/T2008-3-208.pdf
  • Een aanvallende buizerd buteo buteo; Gerrit Rensink; http://www.werkgroeproofvogels.nl/images/takkelingen/T2009-1-078.pdf
  • Wetenswaardigheden rond een agressieve buizerd; Thijs van Galen; http://www.werkgroeproofvogels.nl/images/takkelingen/T2008-3-205.pdf
  • Roofvogelaanval in het Ritthemse Bos; Omroep Zeeland; 21 februari 2011; http://www.omroepzeeland.nl/nieuws/roofvogelaanval-ritthemse-bos
  • Hardlopers moeten oppassen voor roofvogels; Redactie DeGroesbeek; 9 juni 2011: http://www.degroesbeek.nl/lokaal-nieuws/11821/hardlopers-moeten-oppassen-voor-roofvogels/