Categorieën
Dieren

Hoe bescherm je jezelf tegen een aanval door een hond?

Gelukkig komt het relatief weinig voor dat een hond een mens aanvalt. Meestal kun je een beet voorkomen als je tijdig herkent dat een hond onzeker, bang of gestrest is of raakt. Maar hoe kun je jezelf beschermen tegen een daadwerkelijke aanval van een agressieve hond? Honden zijn in het algemeen sneller en sterker dan mensen. Bovendien hebben deze viervoeters scherpere tanden en krachtiger kaken. Op welke manieren kun je een agressieve hond te slim af zijn?

In dit artikel komen de volgende aspecten aan de orde.

Omslag van het boek Cesars aanpak om weer baas over je hond te worden (Cesar Millan)
Cesar Millan: Cesar’s aanpak om weer baas over je hond te worden (bol.com)

Cijfers van slachtoffers van hondenbeten in Nederland

In Nederland vonden er in een tijdvak van 25 jaar (tot 2006) 29 bijtincidenten plaats met dodelijke afloop. Daaronder waren acht jonge kinderen die een aanval door een hond met de dood moesten bekopen. In de periode 1982 tot 2006 werden in Nederlandse ziekenhuizen gemiddeld 230 slachtoffers van een hondenbeet opgenomen. De aantallen slachtoffers varieerden van 190 tot 310 per jaar. In 2006 bezochten 50.000 mensen een huisarts na een bijtincident door een hond. Deze cijfers zijn ontleend aan het rapport Hondenbeten in perspectief uit 2008.

De onderstaande informatie om een agressieve hond af te weren, is bepaald niet hondvriendelijk. Houd er bovendien rekening mee dat zijn baas deze strategieën niet kan waarderen en het jou kwalijk zal verwijten dat je zijn hond kwaad hebt gedaan.

Maar als de hond door het dolle heen is en het op jouw leven heeft gemunt en je kunt jezelf op geen enkele andere manier in veiligheid brengen, dan moet je nu eenmaal doen wat je kunt om zelf de aanval te overleven.

Bedenk bijvoorbeeld dat bijvoorbeeld een valse herdershond of sommige andere honden met gemak een volwassen mens ernstige verwondingen kunnen toebrengen en zelfs kunnen doden.

Gelukkig komt het relatief weinig voor dat een hond een mens aanvalt. In de meeste gevallen kan een beet worden voorkomen, maar hoe kun je jezelf beschermen tegen een daadwerkelijke aanval van een agressieve hond? Over het algemeen zijn honden sneller en sterker dan mensen. Bovendien hebben ze scherpere tanden en krachtiger kaken. Het is dus zaak om een agressieve hond te slim af te zijn.

De onderstaande tips om een agressieve hond af te weren, zijn bepaald niet diervriendelijk. Maar wat als de hond door het dolle heen is en het op jouw leven heeft gemunt en je kunt jezelf op geen enkele andere manier in veiligheid brengen? Dan moet je doen wat je kunt om de aanval te overleven. Bedenk bijvoorbeeld dat een valse herdershond of pitbull met gemak een volwassen mens ernstig kan verwonden of zelfs doden.

Foto van Travelsafe First Aid Kit. De Globe Basic bag is een basisuitrusting voor iedereen en bevat diverse verbandmiddelen voor zowel snij- als schaafwonden. Het tasje heeft verschillende transparante uitklapbare vakken zodat de inhoud goed zichtbaar is en je dus snel de juiste artikelen kunt vinden. Onmisbaar voor elke avonturier of reiziger, maar ook geschikt voor in de auto of caravan.
Travelsafe EHBO-kit Globe (bol.com)

Waarom valt een hond aan een mens aan?

De meeste honden vallen niet aan omdat ze tot een bepaald ras behoren, maar  uit angst, onzekerheid, stress of agressie. In veel gevallen kun je tijdig herkennen dat een hond niet lekker in zijn vel steekt. Zorg ervoor dat je die signalen herkent en dat je weet wat je in zo’n geval het beste kunt doen. Lees het artikel ‘Hoe voorkom je een aanval van een onbekende hond?’

Wat voor honden vallen aan?

Of een hond agressief wordt, hangt lang niet alleen af van het ras. In het algemeen is het een combinatie van het hebben van een niet of slecht corrigerende baas, genetische gevoeligheid om agressief gedrag te vertonen, de gezondheid van de hond, zijn leeftijd, geslacht en of hij wel of niet gecastreerd is. Lees hierover meer in het artikel Wat voor honden vallen mensen aan?

Als je de aanval ziet aankomen, maar geen veilig heenkomen kunt vinden

Kun je jezelf in veiligheid brengen? Doe dat dan. Bij een confrontatie zijn er altijd twee verliezers: jij en de hond. Kun je niet vluchten, dan heb je mogelijk iets aan de volgende informatie.

Ren nooit weg van de hond

Ren nooit weg, want dat activeert de instinctieve drang van de hond om jou achterna te jagen. Bovendien kan hij harder rennen dan jij.

Zorg voor maximale bewegingsruimte

Probeer jezelf zodanig te manoeuvreren dat je maximale ruimte hebt om te bewegen. Positioneer je zodanig dat de hond je van voren moet benaderen. Keer hem nooit de rug toe. Dat maakt je onnodig kwetsbaar.

Straal kracht en rust uit

Sta goed rechtop, probeer daarbij een rustig zelfvertrouwen uit te stralen en houd je armen wijd.

Let erop dat je niet bedreigend overkomt. Kijk de hond daarom niet recht in de ogen aan en laat hem ook niet je tanden zien. Kijk ook niet naar de grond. De hond zou dit als een teken van zwakte kunnen opvatten.

Noodmaatregelen ter voorkoming van een aanval

Het volgende kun je toepassen als je jezelf niet langzaam zijdelings of achteruit (maar keer de hond nooit de rug toe) in veiligheid kan brengen.

Probeer een voorwerp tussen jou en de hond te houden. Een stok of desnoods een paraplu kan in dit opzicht goede diensten bewijzen. Of probeer je rugzak of boodschappentas als buffer te gebruiken.

Probeer onder alle omstandigheden overeind te blijven. Het wordt aanzienlijk moeilijker jezelf te verdedigen als je eenmaal op de grond ligt. De hond kan dan immers gemakkelijk bij je hals en andere vitale lichaamsdelen?

Hoe verdedig je je tegen een daadwerkelijk aanval van een hond?

Wat kun je doen als de hond de aanval daadwerkelijk heeft ingezet? Een deel van de volgende tips is helaas zeer dieronvriendelijk. Pas ze daarom alleen toe in uiterste nood, als jouw eigen overleven op het spel staat.

Wel of geen commando’s aan de hond geven

De kans dat het geven van commando’s aan een gestreste, angstige of agressieve hond werkt, is klein. Zolang de hond nog niet heeft aangevallen, kun je het commanderen volgens sommige bronnen maar beter achterwege laten, omdat een opgefokte hond zelfs moeite heeft om naar zijn eigen baas te luisteren. Misschien vat de hond het commando zelfs op als een een signaal om tot de aanval over te gaan.

Maar als de hond jou al eenmaal vast heeft, heb je weinig te verliezen en werkt het misschien als je overtuigend ‘Los’ roept, of eventueel ‘zit’ of ‘sta’.

Klem de kaken van de hond dicht voordat jouw arm of been ertussen zit

Een bijtende hond kan niet alleen lelijke wonden veroorzaken, maar kan ook door de geweldige kracht van zijn kaken je arm of been breken.

Als een hond nog geen lichaamsdeel van jou te pakken heeft, kun je met pijlsnel handelen soms voorkomen dat hij je bijt door zijn boven- en onderkaak met allebei je handen dicht te klemmen.

Bedenk dat de hond een enorme klemkracht heeft als hij zijn kaken eenmaal op elkaar heeft, maar dat hij relatief weinig kracht heeft om zijn bek open te krijgen.

Probeer de hond naar de grond te werken en hem te domineren

Het is gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar probeer de hond tegen de grond te werken. Hopelijk zijn er intussen mensen in je buurt die jou willen helpen de hond in bedwang te houden. Als je er alleen voor staat, lukt het je misschien om de kop van de hond tegen de trottoirband of een ander hard voorwerp rammen.

Trek de voorpoten uit elkaar

Als de hond daadwerkelijk de aanval heeft ingezet en ziet kans hem bij zijn voorpoten te grijpen, trek die dan met een krachtige ruk uit elkaar. Zijn ribbenkast kan daar slecht tegen en hij krijgt dan moeite met ademhalen.

De hond aan een van de achterpoten optillen

Als de hond niet al te groot is, kun je proberen een van de achterpoten te grijpen en die omhoog te trekken. Met een beetje geluk zou je hem dan onderuit kunnen krijgen. Probeer dit alleen als je een redelijke kans hebt om overeind te blijven, want als je eenmaal ligt, worden je overlevingskansen een stuk kleiner.

Als je probeert om iemand die aangevallen is te helpen, pak je allebei de achterpoten van een hond en rukt die omhoog, alsof je een laken uitslaat. De hond moet dan zijn kaken ontspannen. Soms breek je als onbedoeld neveneffect helaas de nek van de hond.

Stompen en schoppen

Als de hond een arm van je te pakken heeft, probeer die arm dan niet los te rukken: dit zal je verwondingen alleen maar groter maken.
Probeer liever met stompen van je andere arm en schoppen van je benen de hond te raken waar je kunt. Ook zou je kunnen proberen zijn onderkaak zo ver mogelijk naar beneden te drukken.

Als de hond eenmaal een arm of been te pakken heeft, moet je nooit proberen je los te rukken. Dat levert je alleen maar ernstigere verwondingen op. In sommige gevallen kun je misschien zijn onderkaak helemaal omlaag en zijn kop zo ver mogelijk naar achteren drukken

Sla hard op de neus van de aanvallende hond

Met een goed gemikte harde slag met een stok of flinke, liefst scherpe steen tegen de neus van de hond of andere gevoelige delen die je kunt raken, kun je misschien jezelf uit zijn greep bevrijden en je in een wat betere positie manoeuvreren.

Steek in de ogen van de aanvallende hond

Ook de ogen van de hond zijn gevoelige plaatsen. Als je vecht om te overleven als de hond je arm of been vast heeft, hoef je je niet bezwaard te voelen om stok, een ander voorwerp of desnoods je vingers in zijn ogen te steken.

Stoot een voorwerp in de bek of keel van de aanvallende hond

Steek of stoot, als het mogelijk is een stok of ander voorwerp in de geopende bek van de hond. Heb je dat niet bij de hand, probeer het dan met iets anders, bijvoorbeeld een kledingstuk, een tasje of zelfs een flesje water.

Op die manier voorkom je dat hij je in je arm of been kan bijten. Of, als hij je al te pakken heeft, kun je misschien op die manier de klemkracht van zijn kaken verminderen. Hij krijgt het er namelijk benauwd van en moet jou dan hopelijk even loslaten.

Schop keihard en herhaaldelijk tegen zijn keel en zijn kaken

Als je stevige, harde schoenen aan hebt, schop je de hond zo hard mogelijk tegen zijn keel of kaken. En blijf dit doen totdat hij ophoudt met zijn aanval. Als je sandalen of slippers draagt, is het de vraag of een dergelijke tactiek verstandig is, omdat je je voeten dan wel heel kwetsbaar maakt.

Helpt pepperspray om je tegen een hond te verdedigen?

Proberen om een aanval van een hond af te slaan met een busje pepperspray is onverstandig.
Om te beginnen wordt pepperspray in Nederland en in België tot de verboden wapens gerekend. Op het bezit ervan staat een hoge boete of gevangenisstraf.

Bovendien helpt deze spray slecht als verdedigingsmiddel tegen honden. De kans dat je hem goed in zijn ogen kunt spuiten voordat hij je al in zijn kaken heeft, is klein. Bovendien kan dit bijtende middel hem doen besluiten om echt tot de aanval over te gaan.
En als de hond jou eenmaal met zijn kaken vast heeft, zal de pepperspray hem niet stoppen. Hij kan immers blindelings en met zo mogelijk door meer woede zijn kaken met jouw arm of been erin proberen dicht te klemmen?

Mocht je om bepaalde redenen toevallig pepperspray bij je hebben en al je andere strategieën werken niet, kan deze spray je wellicht toch helpen, zij het als laatste redmiddel, omdat de kans veel groter is dat het middel tegen in plaats van voor jou werkt.

Wat moet je doen na een aanval door een hond?

Vraag eventuele getuigen om hun contactgegevens. Spoel je wonden zo snel mogelijk uit met water en zeep, doe er verband op en neem contact op met een arts. Daarna neem je contact op met de politie. Lees in dit verband ook het artikel Wat te doen na een hondenbeet?


Een eerdere versie van dit artikel werd door de auteur, Manon Troppo, op 3 augustus 2012 gepubliceerd op infonu.nl onder de titel ‘Hoe bescherm je jezelf tegen een aanval door een hond?’

Dossier dieren

Dit artikel maakt deel uit van het dossier dieren. Daar vind je een overzicht van alle artikelen over verschillende dieren zoals honden of roofvogels.

Bronnen

  • Why Dog Bites Happen and How to Stop Dog Biting; Kristy Conn; http://www.cesarsway.com/askthevet/dogwellness/Dog-Bites-101-Why-Bites-Happen
  • How to protect yourself from a stray dog; http://www.wikihow.com/Protect-Yourself-from-a-Stray-Dog; bewerkt door Ben Rubenstein en tien anderen.
  • How to Survive a Dog Attack – Whether its Your Neighbor’s Dog, or a Pack of Wild Dogs, some Techniques are Timeless; James Roberts; SecretsofSurvival.com http://www.secretsofsurvival.com/survival/dog_attack.html
  • Survive a dog attack; racerx, 8×10, charleskiddell, netscr1be, ralfred, amyatwired en howto_admin.; http://howto.wired.com/wiki/Survive_a_Dog_Attack
  • Hondenbeten in perspectief: een evaluatie van de RAD en aanbevelingen voor het terugdringen van bijtincidenten; Rapport van de Commissie van Wijzen ingesteld door de minister van LNV; 8 mei 2008;
  • http://www.raadvanbeheer.nl/uploads/media/20080609_DL_2008_1351_bijlage_Hondenbeten_in_perspectief.pdf
Categorieën
Dieren

Hoe voorkom je een aanval van een vreemde hond?

Meestal is het je eigen huisdier dat jou bijt of een andere vorm van agressie toont. Dat soort incidenten is met een juiste aanpak doorgaans relatief makkelijk te voorkomen. Maar wat als je op straat loopt en je ziet een onbekende hond die niet lekker in zijn vel zit? Hoe herken je tijdig de tekenen van onzekerheid, angst of stress die vaak vooraf gaan aan aanval van een vreemde hond? En wat zijn de beste tips om de kans op een aanval te verkleinen?

Omslag van het boek Cesars aanpak om weer baas over je hond te worden (Cesar Millan)
Cesar Millan: Cesar’s aanpak om weer baas over je hond te worden (bol.com)

In dit artikel komen de volgende aspecten aan de orde.

Van welke honden kun je een aanval verwachten?

Hoewel sommige honden bekend staan als vechtersbazen, is hun non-verbale gedrag een betere voorspeller van een aanval dan hun ras. Of een hond in balans is, hangt grotendeels af van de wijze waarop zijn baas zijn leiderschap invult.

Daag een onbekende hond nooit uit

Kijk een vreemde hond nooit recht in de ogen, want daarmee daag je hem uit. Het niet recht aankijken, is een effectieve non-verbale vorm van communicatie om een toch al gestreste, angstige of agressieve hond niet verder over de rooie te jagen.

Aai nooit zomaar een vreemde hond

Hoe lief en aaibaar een vreemde hond ook lijkt, houd er rekening mee dat hij misschien niet ervan gediend is als hij door een onbekende wordt geaaid. Leg dit vooral ook uit aan je kinderen. Zo’n lieve hond kan in enkele seconden een boze hond worden, met alle problemen van dien.

Foto van Travelsafe First Aid Kit. De Globe Basic bag is een basisuitrusting voor iedereen en bevat diverse verbandmiddelen voor zowel snij- als schaafwonden. Het tasje heeft verschillende transparante uitklapbare vakken zodat de inhoud goed zichtbaar is en je dus snel de juiste artikelen kunt vinden. Onmisbaar voor elke avonturier of reiziger, maar ook geschikt voor in de auto of caravan.
Travelsafe EHBO-kit Globe (bol.com)

Weet welke signalen vaak voorafgaan aan een daadwerkelijke aanval

Zorg dat je herkent wat de mogelijke voortekens zijn voor een aanval van een hond. Let op de volgende signalen die een uiting zijn van onzekerheid, angst, stress of regelrechte agressie.
Wees alert bij een hond die:

  • gromt of blaft (van angst of stress)
  • zich groot maakt, verstart of strak gespannen staat (van stress of agressie)
  • de haren op zijn rug vlak achter zijn rechtop heeft gezet (teken van agressie)
  • een lage houding aanneemt (van angst)
  • zijn oren strak naar achteren heeft liggen (teken van angst)
  • zijn oren rechtop heeft gezet (teken van agressie)
  • je intens aankijkt of zijn oogwit laat zien (uiting van dreiging)
  • naar het schijnt gaapt, maar in feite zijn tanden laat zien (ontblootte tanden wijzen op agressie)
  • zijn staart recht overeind zet; dit teken van agressie is niet te verwarren met de vrolijk omhoog gedragen staart van veel honden).
  • zijn staart tussen de poten heeft (teken van angst)

Niet alleen agressieve, maar ook onzekere, angstige of gestreste honden gaan soms over tot de aanval. Gelukkig is de kans vrij groot dat de hond alleen maar probeert je met dreigend gedrag te imponeren, omdat hij met dergelijk gedrag eerder het gewenste resultaat van het wegjagen van een vreemde heeft bereikt.

Om de kwestie in de juiste proporties te zien: de kans is heel wat groter dat de hond afdruipt dan dat hij een mens aanvalt.Toch is het van belang om elk dreigend signaal serieus te nemen. Bedenk dat een hond lichamelijk vaak sterker is dan jij en dat hij zeer sterk kan klemmen met zijn kaken of het vlees van je botten scheuren. Soms slechts enkele seconden voordat een onzekere, angstige of gestreste hond een aanval begint.

Tips

Blijf rustig en straal zelfvertrouwen uit

Probeer je kalmte te bewaren en rustig adem te blijven halen. Neem een zelfverzekerde houding aan. Bedenk dat een hond het zelden op een echte confrontatie laat aankomen als hij alleen is. Pas extra op als hij met een of meer andere leden van zijn roedel is. Een hond alleen mist de steun van zijn roedel en is eerder geneigd zich terug te trekken.

Kijk de hond niet recht in de ogen

Een opgefokte hond beschouwt elk direct oogcontact als een regelrechte provocatie. Vermijd dus elk oogcontact met de hond. Maar kijk ook niet naar de grond, want dat zou de hond als tegen van zwakte kunnen opvatten.

Bovenstaande tip wijkt af van de adviezen die tegen aanvallen van grote vogels worden gegeven. Bij een dreigende aanval door een agressieve of roofvogel is het juist wel zinvol om het beest recht in de ogen te kijken. Die vogel zou dan in het besef dat hij is opgemerkt, minder geneigd zijn om aan te vallen.

Ook op andere punten wijken de adviezen voor het jezelf beschermen tegen een aanval van een hond en een aanval van een vogel van elkaar af. Lees ook het artikel met tips voor het jezelf beschermen tegen aanvallende vogels.

Een hond kun je nooit met een glimlach ontwapenen. Integendeel, hij kan je ontblote tanden als een bedreiging opvatten. Houd je mond dus gesloten

Schreeuw niet tegen de hond

Ga niet schreeuwen, want dergelijk gedrag kan voor de hond juist een signaal zijn om je aan te vallen. Ook dit advies wijkt af van de tips om jezelf tegen de naderende aanval van een vogel te beschermen: een vogel laat zich wel intimideren door geschreven en wilde gezwaai met je armen!

Geef de vreemde hond geen commando’s

Het heeft weinig zin een vreemde hond commando’s te geven, want als hij op het punt staat om door het lint te gaan, luistert hij mogelijk niet eens naar zijn baas, laat staan naar jou.

Bovendien loop je het risico dat je poging om hem te commanderen tot resultaat heeft dat hij compleet over de rooie gaat.

Loop langzaam weg

Als een hond enkele van bovengenoemde verschijnselen vertoont, loop dan langzaam en met zo klein mogelijke bewegingen van de hond weg. Keer de hond daarbij nooit de rug toe! Met een beetje geluk drijf je op die manier de stress, woede of angst van de hond niet verder op.

Ren nooit weg, want hierdoor kun je het jachtinstinct van de hond activeren, omdat hij denkt dat je een vluchtend prooidier bent. Bovendien rent de hond waarschijnlijk sneller dan jij en kan hij dat bovendien langer volhouden.

Zoek een veilige plek

Kijk of je jezelf ergens in veiligheid kan brengen. Is er direct in de buurt een boom waar je in kunt klimmen? Of een schutting waarachter je veilig zou kunnen zijn? Bedenk wel dat een hond geen enkele hindernis ziet in een heg vol prikstruiken. Daar rent hij dwars doorheen.

Probeer vanaf je veilige plek via je mobiel de politie om hulp te vragen als de eigenaar van de hond niet in staat of bereid is om je te helpen.

Conclusie

De kans dat je door een hond wordt aangevallen, is relatief klein. Toch is het verstandig om te bedenken wat je met behulp van bovenstaande tips zelf eenvoudig kunt doen om een eventuele aanval te voorkomen. Lees ook de tips om jezelf te beschermen tegen een daadwerkelijke aanval van een hond. En wat je moet doen nadat je door een hond bent aangevallen.

Een eerdere versie van dit artikel werd door de auteur, Manon Troppo, op 31 juli 2012 gepubliceerd op infonu.nl onder de titel ‘Hoe voorkom je een aanval van een onbekende hond?’

Dossier dieren

Dit artikel maakt deel uit van het dossier dieren. Daar vind je een overzicht van alle artikelen over verschillende dieren zoals honden of roofvogels.

Bronnen

  • How to prevent your child from being bitten by a dog; Cheri Lucas; http://www.cesarsway.com/tips/thebasics/prevent-bites
  • Why Dog Bites Happen and How to Stop Dog Biting; Kristy Conn; http://www.cesarsway.com/askthevet/dogwellness/Dog-Bites-101-Why-Bites-Happen
  • How to protect yourself from a stray dog; http://www.wikihow.com/Protect-Yourself-from-a-Stray-Dog; bewerkt door Ben Rubenstein en tien anderen
  • Survive a dog attack; racerx, 8×10, charleskiddell, netscr1be, ralfred, amyatwired and howto_admin; http://howto.wired.com/wiki/Survive_a_Dog_Attack
Categorieën
Dieren

Hoe bescherm je je hond tegen aanvallende vogels?

Iets om bij stil te staan: ook in Nederland en België zijn er roofvogels die soms een serieuze bedreiging voor je hond vormen. Niet alleen het geval op het platteland, maar ook steeds meer in woonwijken en stadsparken. Hoe staat het met de veiligheid van je hond in de buurt van grote vogels die broeden of nestjongen hebben? Loopt je huisdier slechts risico op schijnaanvallen of ook op echte aanvallen van een vogel? Vormen tamme roofvogels zoals valken of de Europese oehoe een bedreiging? Met welke risico’s moet je rekening houden? Hoe voorkom je dat jouw hond door een vogel wordt aangevallen? Lees de tips om honden tegen aanvallen van vogels te beschermen.

Foto van twee kleine honden met veiligheidslicht in het donker
Hondenveiligheidslicht (bol.com)

In dit artikel komen de volgende aspecten aan de orde.

Omslag van boek Kromme snavels en scherpe klauwen: roofvogels en uilen in Europa; met daarop afgebeeld de auteur Nico de Haan en enkele roofvogels
Kromme snavels en scherpe klauwen (bol.com)

Nederlandse roofvogels en hun prooidieren

Niet alleen in het buitenland, maar ook vlakbij huis in Nederland of België is een aantal roofvogels actief. Denk bijvoorbeeld eens aan de arend, buizerd, havik, kraai of de Europese oehoe of de valk.

Deze roofvogels treffen we niet alleen aan op het platteland, maar ook steeds vaker in de buurt van woonwijken of in stadsparken. Bovendien begint ook het houden van zogenaamd tamme roofvogels in onze streken een hobby te worden, met mogelijk fatale gevolgen voor je huisdier.

Afhankelijk van het type roofdier, bestaat zijn voedsel uit het vangen van bijvoorbeeld kikkers of kleinere zoogdieren zoals muizen of ratten, maar soms ook uit kippen, konijnen of zelfs lammetjes.

De voedselvoorkeuren van deze roofvogels hebben in het geheel niets met agressie te maken, evenmin als de dagelijkse portie vlees op tafel bij veel mensen ook maar iets met agressie te maken heeft.

De meeste roofvogels zijn intelligente en sociale dieren die veel tijd en energie investeren in het grootbrengen van hun jongen. Ze zijn ook nuttig, bijvoorbeeld omdat ze door hun jagen op ratten- en muizen de kans op ondierplagen verkleinen.

Loopt je hond echt gevaar?

Een roofvogel maakt geen onderscheid tussen zijn traditionele prooidieren en je huisdier. Sommige honden zijn daarom hun leven niet zeker als ze onbeschermd in de buurt van een dergelijk roofdier rondlopen.

De grootte van een roofvogel is niet altijd maatgevend voor de grootte van de prooi waarop hij jaagt. Sommige soorten roofvogels grijpen hun prooi met hun sterke klauwen. Daarmee kunnen ze genoeg kracht uitoefenen om hun prooi te doden.

Sommige roofvogels zijn niet in staat hun grotere en zwaardere prooidieren mee de lucht in te trekken. Ze gebruiken hun snavel dan om het vlees van de botten van hun slachtoffer te scheuren.

Wat grotere honden zijn dus niet vanzelf vanwege hun omvang of gewicht ook tegen de grotere roofvogels beschermd.

Foto van Travelsafe First Aid Kit. De Globe Basic bag is een basisuitrusting voor iedereen en bevat diverse verbandmiddelen voor zowel snij- als schaafwonden. Het tasje heeft verschillende transparante uitklapbare vakken zodat de inhoud goed zichtbaar is en je dus snel de juiste artikelen kunt vinden. Onmisbaar voor elke avonturier of reiziger, maar ook geschikt voor in de auto of caravan.
Travelsafe EHBO-kit Globe (bol.com)

Vogels en agressie door honger, bedreiging, broedsel of nestjongen

Roofvogels vallen niet alleen aan als ze honger hebben, maar bijvoorbeeld ook als ze zich bedreigd voelen, aan het broeden zijn of nestjongen hebben. Tenzij je je hond goed beschermt, kan hij dus ook het slachtoffer van een weldoorvoede, maar agressieve vogel worden.

In dat geval is overigens meestal geen sprake van een echte aanval maar van een schijnaanval. De vogel vliegt dan bij wijze van waarschuwing rakelings over je hond heen.

In andere gevallen pikt een agressieve vogel wel degelijk met zijn snavel in je hond en brengt hem op deze manier lelijke verwondingen toe.

Hoe groot is de kans dat een vogel je hond aanvalt?

In het algemeen is het risico dat een roofvogel of een agressieve vogel je hond daadwerkelijk aanvalt, klein tot zeer klein. Maar de gevolgen kunnen groot tot zeer groot zijn. Omdat de meeste aanvallen van achteren plaatsvinden, is de kans dat je hond zijn belager tijdig in het vizier heeft, relatief klein. Daarom is hij lang niet altijd in de gelegenheid om met fel geblaf zijn aanvaller af te schrikken.

Hoe groot de kans op een echte aanval in de praktijk is, hangt onder meer af van de aard van de omgeving waarin je hond verkeert. In de buurt van het platteland of een bos is de kans groter dan in de binnenstad, maar met de opkomende hobby van het houden van roofvogels zoals valken en de Europese oehoe, is het risico dat je hond als lekker maaltje wordt gezien, wat groter geworden.

Bedenk dat de Europese oehoe, die tegenwoordig soms als huisdier wordt gehouden, soms op lammetjes jaagt. Dat geeft je een idee van het formaat hond dat in elk geval enig risico loopt. Dit wil overigens helaas niet zeggen dat grotere honden niets van roofvogels of agressieve vogels hebben te vrezen.

Eenvoudige manieren om je hond te beschermen

De beste manieren om je hond te beschermen, liggen op het preventieve vlak. De volgende tips zijn makkelijk toe te passen.

Laat je hond niet in zijn eentje buiten

Een hond in zijn eentje is een relatief gemakkelijke prooi. De kleinere honden lopen weliswaar het grootste risico, maar ook de wat grotere honden worden niet per definitie door vogels met rust gelaten.

Als er andere dieren of mensen in de buurt zijn, is de kans op een aanvallende vogel al een heel stuk kleiner.

Zorg voor bescherming tegen aanvallen uit de lucht

Heb je voor je hond een buitenren in je achtertuin, zorg er dan voor dat vogels niet van bovenaf de ren in kunnen. Zonder een behoorlijke overkapping van de ren, is je hond weerloos tegen elke aanval vanuit de lucht.

Zorg voor bladerdekking of andere dekking

Het is het beste als bomen en struiken je hond schaduw bieden en hem door het loof onttrekken aan het oog van eventuele roofvogels of andere agressieve vogels in de lucht. Ook andere schuilmogelijkheden voor jehond kunnen zijn veiligheid vergroten.

Bedenk dat ook als een aanvallende vogel niet in, maar wel op de ren van je huisdier kan komen, je hond flink bang kan worden door deze bedreiging in zijn directe buurt. Stress is erg ongezond voor je hond.

Geef je hond altijd binnen te eten

Geef je hond nooit zijn voer buiten. Een etende hond is nog minder dan anders voorbereid op een aanvallend roofdier. Bovendien kan een voerbak buiten ook andere prooidieren van roofvogels aantrekken. Denk bijvoorbeeld aan muizen of ratten.

Als een roofdier eenmaal een bepaald gebied als jachtgrond heeft herkend, zal hij geregeld naar die plaats terugkeren.

Vanwege de bovenstaande twee redenen is het van belang om nooit hondenvoer buiten te zetten.

Vermijd bij het wandelen of uitlaten plekken waar roofvogels zijn gesignaleerd

Blijf zoveel mogelijk uit de buurt van plekken waarvan je hebt gehoord dat daar roofvogels of andere agressieve vogels zijn gezien, vooral in het broedseizoen. Soms volstaat het om twintig meter uit de buurt te blijven, maar in andere gevallen is tweehonderd meter nog niet ver genoeg. Vaak is het nemen van een omweg de beste garantie tegen aanvallen of schijnaanvallen.

Houd je hond bij het uitlaten altijd kort aan de lijn

Nog afgezien van het aanlijngebod in veel gemeentelijke verordeningen, is het ook vanuit een oogpunt van veiligheid verstandig je hond aan te lijnen tijdens het uitlaten. Als je hond kort aan de lijn loopt, is deze veel minder kwetsbaar tegen aanvallen uit de lucht. Een loslopend hondje is kansloos tegen de zeer grote snelheid die roofvogels kunnen ontwikkelen: sommige roofvogels komen met meer dan 150 km per uur aangevlogen. Als jij je hond kort aan de lijn houdt, durft de roofvogel uit angst voor jou minder snel je huisdier aan te vallen.

Laat meer honden tegelijkertijd uit

Wat kun je aan voorzorgsmaatregelen treffen als je in een risicogebied woont, bijvoorbeeld omdat een buurtgenoot een grote roofvogel als hobby is gaan houden?

Als je twee of meer honden hebt, laat die dan altijd tegelijkertijd uit. Als je slechts een hond bezit, kun je met andere hondenbezitters afspraken maken over het uitlaten van meer honden tegelijk. Zo’n roedel honden kan een roofvogel doen afschrikken om tot de aanval op een hondje over te gaan. De vogel kan vrezen dat de andere honden in de tegenaanval zouden gaan of er met zijn buit vandoor gaan.

Met behulp van bovenstaande, gemakkelijk te realiseren maatregelen, is het eenvoudig om je hond tegen eventuele aanvallen van vogels te beschermen. Lees ook de tips om jezelf tegen aanvallende vogels te beschermen.

Een eerdere versie van dit artikel werd door de auteur, Manon Troppo, op 20 februari 2012 gepubliceerd op infonu.nl onder de titel ‘Hoe bescherm je hond tegen aanvallende vogels?’

Dossier dieren

Dit artikel maakt deel uit van het dossier dieren. Daar vind je een overzicht van alle artikelen over verschillende dieren zoals honden of roofvogels.

Bronnen

  • Protect Pets From Birds of Prey; Melissa Mayntz; http://birding.about.com/od/birdingbasics/a/Protect-Pets-From-Birds-Of-Prey.htm
  • Aanvallende roofvogels en mensen; Rob G. Bijlsma; http://www.werkgroeproofvogels.nl/images/takkelingen/T2008-3-208.pdf
Categorieën
Dieren

Tips om jezelf te beschermen tegen roofvogels

Ook in Nederland komen roofvogels voor die soms mensen aanvallen. In de krant lees je af en toe een bericht over een aanvallende buizerds of andere roofvogel. Hoe komt het dat bepaalde vogels in bijzondere omstandigheden mensen aanvallen? Maar nog belangrijker, hoe voorkom je een dergelijke aanval van een roofvogel? En hoe verdedig je jezelf als de nood aan de man komt? Lees de tips.

Roofvogels in Nederland en België

Arenden, buizerds, haviken, kraaien, de Europese oehoe, maar ook bijvoorbeeld  valken, kerk- en steenuilen behoren tot de roofvogels die geregeld in Nederland of België worden gesignaleerd. Omdat er steeds minder van hun natuurlijke omgeving overblijft, en er daarom op het platteland te weinig voedsel te vinden is, zoeken vogels zoals kraaien noodgedwongen steeds vaker hun heil in de woonwijken van de steden en in de stadsparken.
Roofvogels hebben een nuttige functie in het ecosysteem. Zo zorgen ze ervoor dat het aantal ratten en muizen beperkt blijft en dat de landbouw minder onder muizen- en rattenplagen te lijden heeft dan anders het geval zou zijn. Roofvogels behoren daarom tot de nuttige dieren.

Omslag van boek Kromme snavels en scherpe klauwen: roofvogels en uilen in Europa; met daarop afgebeeld de auteur Nico de Haan en enkele roofvogels
Kromme snavels en scherpe klauwen (bol.com)

In dit artikel komen de volgende aspecten aan de orde

Agressie bij roofvogels

In Nederland is de kans klein dat een mens door roofvogels wordt aangevallen. De meeste aanvallen vinden plaats als een vogel

  • zich bedreigd voelt,
  • aan het broeden is of
  • jongen heeft.

Vooral broedende buizerds en buizerds met nestjongen zijn soms dermate agressief dat gemeenten in de buurt van een nest waarschuwingsborden plaatsen om wandelaars, joggers en fietsers alert te maken op mogelijk agressieve vogels.

Schijnaanvallen door roofvogels

Veel aanvallen op de mens zijn geen echte aanvallen, maar slechts schijnaanvallen. Denk bij een schijnaanval aan een stootduik of een scheerduik. De vogel vliegt dan rakelings langs je heen. Je hoort het suizen van de vleugels en je voelt de luchtverplaatsing. In een enkel geval schampt de vogel langs je hoofd of schouder.

Zo’n schijnaanval is niet bedoeld om je te verwonden, maar slechts om je schrik aanjagen. De vogel wil dat je uit zijn buurt verdwijnt. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat de vogel je wel echt aanvalt.

Voor roofvogels zijn mensen geen prooidieren

Roofvogels voeden zich met prooidieren. Sommige van deze vogels jagen op kleine vogels of kikkers, of op zoogdieren zoals muizen. Maar andere roofvogels lusten graag een kip, een rat, een konijn of een lammetje.

De grootte van een roofvogel is niet altijd maatgevend voor de grootte van de prooi waarop hij jaagt. Een aantal soorten vogels grijpt hun prooi met hun sterke klauwen. Daarmee kunnen ze genoeg kracht uitoefenen om hun prooi te doden.

Sommige roofvogels zijn niet in staat hun grotere en zwaardere prooidieren mee de lucht in te trekken. Zij gebruiken hun krachtige snavel dan om het vlees van de botten van hun slachtoffer te scheuren.

Gelukkig beschouwt geen van bovengenoemde vogels de mens als prooidier. De mens hoeft zich dus niet tegen hongerige roofvogels te beschermen. Verdediging is alleen nodig in de relatief weinige gevallen dat een vogel agressief is of zich bedreigd voelt.

Hoe bescherm je jezelf tegen een aanvallende roofvogel?

Het is doorgaans vrij gemakkelijk om je in Nederland tegen de aanval van een vogel te beschermen met behulp van de vier volgende eenvoudige, maar effectieve tips.

Blijf uit de buurt van de roofvogel

Voorkomen is de beste verdediging. Als je weet waar een roofvogel ongeveer zijn nest heeft, doe je er goed aan, daar uit de buurt te blijven als het vrouwtje aan het broeden is of nestjongen heeft. Wat ‘uit de buurt’ betekent, verschilt per vogel verschillen. Zo raken sommige buizerds pas opgeschrikt als een mens hen op een meter of twintig nadert, terwijl andere buizerds al bij meer dan tweehonderd meter in actie komen.

In het algemeen kun je problemen voorkomen door in de broedtijd en enkele weken erna een meter of honderd uit de buurt van een broedend paar te blijven.

Blijf goed om je heen kijken

Gebleken is dat de aanvallen van veel roofvogels van achteren komen. Als je weet dat je mogelijk in de buurt van een roofvogel bent, is het dus verstandig om alert om je heen te blijven kijken. Volgens sommige ervaren vogelaars is de kans op een aanval van een roofvogel stukken kleiner als deze zich aangekeken voelt.

Overigens, in geval van een dreigende aanval van een hond, kijk je die hond maar beter niet in de ogen: dat zou een daadwerkelijke aanval kunnen uitlokken. Met andere woorden: kijk een vogel wel, maar een hond niet recht in de ogen als je een aanval verwacht. i

Zorg dat je niet alleen bent

Als je met zijn tweeën of met meer mensen bent, verklein je de kans op een aanval van een vogel. Eventuele aanvallen worden dan bovendien minder fel. Het gezelschap van een klein groepje mensen kan dus veel narigheid voorkomen.

Schreeuw en molenwiek met je armen

Als een roofvogel op je af komt, schreeuw dan zo hard als je kunt en zwaai dan wild met je armen. Dit is vaak een effectieve verdedigingsreactie. want veel roofvogels laten zich door dergelijk gedrag afschrikken.

Bedenk wel dat het schreeuwen en met je armen molenwieken een effectieve aanpak is bij een dreigende aanval van een roofvogel, maar niet bij een dreigende aanval van een hond.

Op deze site vind je ook tips om je hond tegen een aanval door een vogel te beschermen.
Een eerdere versie van dit artikel werd door de auteur, Manon Troppo, op 19 februari 2012 gepubliceerd op infonu.nl onder de titel ‘Hoe bescherm je jezelf tegen aanvallende roofvogels?’

Dossier dieren

Dit artikel maakt deel uit van het dossier dieren. Daar vind je een overzicht van alle artikelen over verschillende dieren zoals honden of roofvogels.

Bronnen

  • Aanvallende roofvogels en mensen; Rob G. Bijlsma; http://www.werkgroeproofvogels.nl/images/takkelingen/T2008-3-208.pdf
  • Een aanvallende buizerd buteo buteo; Gerrit Rensink; http://www.werkgroeproofvogels.nl/images/takkelingen/T2009-1-078.pdf
  • Wetenswaardigheden rond een agressieve buizerd; Thijs van Galen; http://www.werkgroeproofvogels.nl/images/takkelingen/T2008-3-205.pdf
  • Roofvogelaanval in het Ritthemse Bos; Omroep Zeeland; 21 februari 2011; http://www.omroepzeeland.nl/nieuws/roofvogelaanval-ritthemse-bos
  • Hardlopers moeten oppassen voor roofvogels; Redactie DeGroesbeek; 9 juni 2011: http://www.degroesbeek.nl/lokaal-nieuws/11821/hardlopers-moeten-oppassen-voor-roofvogels/