Over evendit.nl en disclaimer
Auteursrecht * Privacy en cookies
Door het gebruik van deze site ga je akkoord met cookies
jan 312014
 

Elk kind wil van nature graag leren en succes hebben bij wat het doet, maar soms zijn er omstandigheden die ervoor zorgen dat normaal intelligente kinderen of hoogbegaafde kinderen slecht presteren op school. We spreken dan van onderpresteren. Aangezien onderpresteren door een kind iets is wat wordt aangeleerd, kan het ook worden afgeleerd. Al is dat in de praktijk vaak niet even gemakkelijk. De eerste stap voor een ouder is uit te zoeken welke negatieve factoren een rol spelen bij het onderpresteren van je kind op school. Vervolgens kun je samen met je kind en de school gaan uitzoeken welke interventies het beste werken voor jouw kind.

In dit artikel komen de volgende punten aan de orde.

Hoe weet je dat je kind op school onderpresteert?

Als je zoon of dochter onderpresteert op school, betekent dit dat hij of zij slechtere cijfers haalt dan je op basis van observaties van de docenten, eerdere rapportcijfers of intelligentietesten zou verwachten. Onderpresteren op school houdt feitelijk in dat een kind slechte cijfers haalt, ondanks dat hij of zij over een normaal goed of zelfs bovengemiddeld verstand beschikt.

Waardoor worden onderprestaties veroorzaakt?

Alle kinderen willen in beginsel graag hun kennis en vaardigheden uitbreiden, maar bepaalde omstandigheden kunnen ertoe leiden dat sommige kinderen aanzienlijk binnen hun mogelijkheden gaan presteren.

Het feit dat je kind lagere prestaties haalt dan je als ouders of docenten verwacht, kan te maken hebben met oorzaken van thuis, op school of daarbuiten. Deze kunnen te maken hebben met de aanwezigheid van negatieve factoren of met de afwezigheid van positieve factoren. Daarnaast kan ook de persoon van het kind een rol spelen.

De situatie thuis van een onderpresterend kind

Als je kind magere cijfers of echte onvoldoende haalt, ga je als ouder in de eerste plaats na of er thuis factoren spelen die een negatieve invloed op het functioneren van het kind op school kunnen hebben.
Denk bijvoorbeeld aan:

  • Spanningen in het gezin of een echtscheiding
  • Overbelasting van het kind door mantelzorg voor een zieke ouder, grootouder of broertje of zusje
  • Een zware bijbaan om te helpen de financiële situatie van het gezin te verbeteren
  • Weinig communicatie van de ouders in de richting van het kind over het belang van goede schoolprestaties
  • Overmatige druk van de ouders op het kind om goed op school te presteren

Situaties op school en daarbuiten die onderpresteren in de hand werken

Niet alleen de thuissituatie, maar ook de situatie op school en daarbuiten kunnen belemmerend zijn voor goede prestaties op school. Er is een groot aantal, uiteenlopende factoren dat mogelijk een rol speelt. Bijvoorbeeld:

  • Het kind let niet op omdat het door drukke klasgenootjes wordt afgeleid
  • De lessen op school zijn saai en weinig inspirerend
  • De leerstijlen van het kind en de manier van lesgeven van de leraar sluiten niet op elkaar aan
  • Het klikt niet tussen het kind en de leraar
  • Een sociale omgeving die leergierigheid als ‘streberig’ bestempelt

De persoon van het kind en het risico op slechte schoolprestaties

Ook factoren die direct te maken hebben met eigenschappen van het kind zelf, kunnen leiden tot mindere prestaties op school dan waartoe het kind qua intelligentie in staat is. Denk in dit opzicht onder meer aan het volgende.

Het kind:

  • speelt liever met vrienden dan dat het studeert
  • heeft weinig zelfvertrouwen
  • denkt dat ‘je best doen’ niet telt
  • heeft last van leerstoornissen
  • is ongemotiveerd voor schoolprestaties in het algemeen
  • heeft geen belangstelling voor bepaalde leerstof
  • beschikt over zwakke studievaardigheden
  • is hoogbegaafd

Dat hoogbegaafdheid en slechte schoolprestaties in een aantal gevallen samengaan, is minder verwonderlijk dan het wellicht op het eerste gezicht lijkt. Onderwijs dat te gemakkelijk is voor een kind, kan ertoe leiden dat het kind niet door de lesstof wordt geboeid, al te weinig oplet en vervolgens niet in staat blijkt de opgaven te maken.

Buitenschoolse activiteiten als middel tegen onderprestaties

Er bestaat een groot aantal beproefde adviezen om het onderpresteren van een kind terug te dringen. Een praktisch advies, ongeacht de oorzaak van de onderprestaties, is het kind (meer) buitenschoolse bezigheden te laten ondernemen.

Of het kind nu wegens hoogbegaafdheid of om andere redenen onderpresteert, voor zijn algemene welbevinden, en daarmee indirect ook zijn schoolprestaties, is het goed als het ook buiten de school zich met bepaalde activiteiten bezighoudt.

Zo kan het lidmaatschap van een bijvoorbeeld een sportvereniging of een muziekvereniging het plezier van een kind is het leren van nieuwe vaardigheden en het omgaan met leeftijdgenoten vergroten.

Of misschien heeft het kind een hobby waarbij het op een gegeven moment mogelijk een verband gaat zien tussen het inzicht en de vaardigheden die nodig zijn om die hobby op een hoger niveau te brengen en de dingen die het op school leert.

Dossier onderwijs algemeen

Dit artikel maakt deel uit van het dossier onderwijs.

Bronnen

  • Parenting for Achievement; Donna Y. Ford en Michelle Frazier Trotman; https://tip.duke.edu/node/705
  • Parenting for achievement; Donna Y. Ford en Michelle Frazier Trotman; http://tip.duke.edu/node/913
  • What Educators Need to Know About Underachievement and Gifted Students:
  • Bruce N. Berube; redactie Del Siegle; Practitioners’ Guide – A9712; http://www.gifted.uconn.edu/nrcgt/reports/trifolds/a9712p.pdf
  • Parenting Strategies to Motivate Underachieving Gifted Students; Del Siegle; http://tip.duke.edu/node/817
  • Underachieving Gifted Students: A Mother’s Perspective; Pamela Hunter-Braden
  • Boise State University; http://www.gifted.uconn.edu/nrcgt/newsletter/spring98/sprng986.html